Zakończono rozgrywki Regionalnej Ligi Historycznej

Regionalna Liga Historyczna zapoczątkowała swoje rozgrywki w 2007 roku. Uczniowie tworząc zespoły 3 osobowe, rywalizują ze sobą, odpowiadając na pytania z następujących okresów historycznych: średniowiecze, nowożytność i czasy najnowsze. Z kolei każda z uczestniczących szkół jest gospodarzem jednej rozgrywki. Punkty wszystkich rozgrywek są sumowane i dzięki temu można wyłonić mistrza i wicemistrza ligi.
Regionalna Liga Historyczna 2017
26 kwietnia 2017r. zakończyły się rozgrywki XI edycji Regionalnej Ligi Historycznej, w której udział wzięło 6 szkół z następujących miast: Świętochłowic, Rudy Śląskiej i Chorzowa. Finałowa runda została rozegrana w Szkole Podstawowej nr 21 w Chorzowie. Ostatecznie zwyciężyła Szkoła Podstawowa nr 8 ze Świętochłowic, która zgromadziła 180 pkt. i wyprzedziła swoich najgroźniejszych konkurentów, czyli Szkołę Podstawową nr 2 ze Świętochłowic o 4 pkt. Na trzecim miejscu uplasowała się Szkoła Podstawowa nr 18 z Rudy Śląskiej. Warto podkreślić wysoki poziom tegorocznych rozgrywek, ponieważ wszystkie szkoły przekroczyły granicę 100 punktów.Zmagania zakończyła ceremonia wręczenia przechodniej statuetki, dyplomów, podziękowań, nagród książkowych, a także sesja pamiątkowych zdjęć.

KLASYFIKACJA KOŃCOWA 2016/2017:
1. SP 8 Świętochłowice – 180,0 pkt.
2. SP 2 Świętochłowice – 176,0 pkt.
3. SP 18 Ruda Śląska – 162,5 pkt.
4. SP 1 Świętochłowice – 136,5 pkt.
5. SP 21 Chorzów – 134,0 pkt.
6. SP 21 Ruda Śląska – 105,5 pkt.

Sławomir Wicik
(Koordynator rozgrywek RLH)

Po walnym zebraniu

W piątek 17 marca odbyło się coroczne walne zebranie członków stowarzyszenia Genius Loci – Duch Miejsca. Zebrani członkowie organizacji zatwierdzili sprawozdania merytoryczne i finansowe zarządu za 2016 rok, udzielając zarządowi absolutorium. W trakcie zebrania zmieniono także statut organizacji, dostosowując go do potrzeb Organizacji Pożytku Publicznego.

Do pobrania:
sprawozdanie finansowe za 2016 r. (PDF)
sprawozdanie merytoryczne za 2016 r. (PDF)
podsumowanie roku 2016 (prezentacja)

Zrób zakupy, oddaj głos i uratuj pamięć o gródku!

Już po raz piąty Stowarzyszenie Genius Loci – Duch Miejsca organizuje pod koniec sierpnia imprezę historyczną „ku pamięci” najstarszego zabytku Rudy Śląskiej – średniowiecznego gródka w Kochłowicach. Robiąc zakupy w dowolnym z rudzkich sklepów Tesco w dniach 8 marca – 3 kwietnia możesz oddać głos na projekt „In memoriam castri – Ku pamięci grodu”. Dzięki temu przyczynisz się do ratowania pamięci o grodzisku. Jeden z trzech projektów, który uzyska najwięcej głosów, otrzyma 5 tysięcy złotych. W poprzednim roku zdobyte w ten sposób środki pozwoliły zorganizować przy gródku bitwę oraz turniej rycerski.

Cyfrowe Archiwum Kochłowic już działa!

PL_1004_004_001_002_WWW

Kochłowice w latach 30. XX wieku. Zdjęcie ze zbiorów rodzinnych Jana Łaszczoka

Od kilku miesięcy istnieje Cyfrowe Archiwum Kochłowic, które gromadzi i udostępnia materiały archiwalne związane z Kochłowicami. Zbieramy m.in. fotografie, mapy, dokumenty osobiste, a także nagrywamy relacje wspomnieniowe w formie audio i wideo. Tworzymy w ten sposób unikalny zbiór, który nie ma swojego odpowiednika w innych archiwach!

Nie posiadamy własnych zbiorów. Kontaktujemy się z osobami prywatnymi, które wypożyczają nam swoje zbiory do digitalizacji. Jeśli chcieliby Państwo udostępnić swoje pamiątki rodzinne do publikacji w Cyfrowym Archiwum Kochłowic, prosimy o wypełnienie naszego formularza. Interesuje nas nie tylko sama dzielnica Kochłowice w dzisiejszych granicach, ale cały obszar historycznych Kochłowic, a więc cała południowa część Rudy Śląskiej.

Docelowo planujemy również zdigitalizowanie zbiorów instytucji znajdujących się w Kochłowicach, przede wszystkim archiwum parafialnego oraz Muzeum Szkolnego im. Pelagii Kwapulińskiej przy Zespole Szkół Ogólnokształcących nr 3 w Kochłowicach.

Bal w przedszkolu na Skale (przy ulicy Kamiennej), lata 60. XX wieku. Zdjęcie ze zbiorów Joanny Hadały.

Bal w przedszkolu na Skale (przy ulicy Kamiennej), lata 60. XX wieku. Zdjęcie ze zbiorów Joanny Hadały.

Na naszej stronie publikujemy miniatury zdjęć i fragmenty nagrań. Osoby zainteresowane uzyskaniem dostępu do pełnych zbiorów mogą kontaktować się z nami, pisząc na adres genius.loci[at]op.pl. Zbiory udostępniamy na miejscu w filii Miejskiej Biblioteki Publicznej w Kochłowicach. Zapraszamy również do przyłączenia się do naszego zespołu! Chętnym do zapoznania się z pracą archiwisty społecznego zapewniamy szkolenie i ciekawe zadania, dostosowane do możliwości czasowych i zainteresowań każdej osoby. Zapraszamy do kontaktu mailowego: genius.loci[at]op.pl

Europejskie Dni Dziedzictwa 2016 za nami

http://geniusloci.com.pl/wp-content/uploads/2016/09/EDD2016-Schron-3.jpghttp://geniusloci.com.pl/wp-content/uploads/2016/09/EDD2016-Schron-8.jpgStowarzyszenie „Genius Loci – Duch Miejsca” po raz kolejny włączyło się w organizację Europejskich Dni Dziedzictwa. W tym roku zorganizowaliśmy pięć wydarzeń, w których wzięło udział łącznie 360 osób. Jak co roku dla zwiedzających otworzyliśmy ciężki schron bojowy nr 75 w Kochłowicach, który odwiedziło 245 osób, a także najstarszy zabytek Rudy Śląskiej – średniowieczny gródek. Poza tym program urozmaicono spacerem po kochłowickich kościołach i cmentarzach, który poprowadził dr Marcin Jarząbek. Zainteresowani mieli również okazję wziąć udział w spacerze śladami Siostry Marii Dulcissimy Hoffmann – Służebnicy Bożej ze świętochłowickiej Zgody. Poprowadził go historyk Dawid Wodarz. Cykl wydarzeń zorganizowanych przez nasze Stowarzyszenie zakończyła zaprzyjaźniona Fundacja „Stary Cmentarz w Zabrzu”, której Członkowie oprowadzili zwiedzających po tym fascynującym miejscu. Już dzisiaj Stowarzyszenie „Genius Loci” zaprasza na Europejskie Dni Dziedzictwa 2017!

http://geniusloci.com.pl/wp-content/uploads/2016/09/EDD2016-Schron-10.jpg
http://geniusloci.com.pl/wp-content/uploads/2016/09/EDD2016-Zgoda-2.jpg

IV edycja imprezy „Ku pamięci grodu” za nami

W dniach 27-28 sierpnia dzięki grupie zapaleńców oraz wsparciu sponsorów i partnerów udało się przypomnieć pamięć o najstarszym zabytku miasta – kochłowickim gródku z XIV-XV wieku. W ramach IV edycji imprezy „In memoriam castri – Ku pamięci grodu”, którą zorganizowało stowarzyszenie Genius Loci – Duch Miejsca, opiekujące się zabytkiem, obóz przy warowni odwiedziło ponad 2400 gości!

Na gości imprezy czekały liczne atrakcje. Organizatorzy przygotowali pokazy garncarstwa, kowalstwa, odlewnictwa, tkactwa i czerpania papieru. Chętni śmiałkowie mogli sprawdzić swoje siły i umiejętności na strzelnicy łuczniczej bądź stając w szranki na miecze z rycerzem. Nie zabrakło też tańców oraz warsztatów strojów średniowiecznych. W pierwszym dniu punktem kulminacyjnym był turniej rycerski, w którym wzięło udział ośmiu ciężkozbrojnych z zaproszonych bractw rycerskich. Z kolei w drugim dniu zebrane rycerstwo wzięło udział w bitwie. Przez całe dwa dni o żołądki gości dbała kuchnia historyczna, serwująca dania według dawnych przepisów. Dużym zainteresowaniem cieszyły się namioty pokazowe, prezentujące warunki obozowe rycerstwa w późnym średniowieczu. Perełką tej części obozu była rekonstrukcja namiotu książęcego, należącego do Ludwika II legnicko-brzeskiego.

Na brzegu dawnej fosy rozstawiono niewielkie stoisko, poświęcone przeszłości gródka. Z tego miejsca regularnie wyruszały wycieczki z przewodnikiem, w czasie których można było poznać przeszłość zabytku oraz związane z nim legendy. Łącznie przewodnicy poprowadzili 17 wycieczek po zabytku, w których udział wzięły 334 osoby.

Reakcje odwiedzających imprezę gości nie pozostawiają złudzeń, że tego typu akcje „Ku pamięci grodu” są potrzebne. Łączą one dobrą zabawę z edukacją.

Pobierz galerię fotografii (Plik RAR)

IMPREZA W LICZBACH
Liczba gości:
– sobota: 1042
– niedziela: 1362
– suma: 2404

Uczestnicy wycieczek:
– sobota: 155 (9 wycieczek)
– niedziela: 179 (8 wycieczek)
– suma: 334 (17 wycieczek)

ORGANIZATORZY
Główny organizator
– Stowarzyszenie Genius Loci – Duch Miejsca

Grupy rekonstrukcyjne
– Poczet Rycerski Ottona z Pilczy herbu Topór
– Chorągiew Rycerstwa Ziemi Śląskiej
– Chorągiew Ziemi Górnośląskiej
– Chorągiew Konrada VII Białego
– Zakon Sokoła
– Pracownia Rekonstrukcji Historycznej „Loricamos”
– Sekcja Taneczna Śląskiego Klubu Fantastyki „Rubi Rin”
– Pracownia Stroju Historycznego „Fraucemer”
– Bractwo Grodu Zabrzańskiego
– Niezależna Grupa Rekonstrukcyjna „Kociki”

Sponsorzy
– Urząd Miasta Ruda Śląska w ramach tzw. małego grantu
– Narodowe Centrum Kultury w ramach programu „Dom Kultury + Inicjatywa Lokalna”
– Fundacja Tesco w ramach programu „Decydujesz, Pomagamy”

Partnerzy
– Miejskie Centrum Kultury w Rudzie Śląskiej
– Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Rudzie Śląskiej
– Stowarzyszenia Przyjaciół Zamku w Chudowie „Castellum”
– Stowarzyszenie Moje Kochłowice

Gastronomia
– Kuchnia Średniowieczna „Convivum”
– Restauracja i Pub „Maciej”
– Piekarnia/Cukiernia „Kaprys”
– Wyroby Własne „Magorówka”

Patronat medialny
– Telewizja Sfera
– Portal informacyjny Rudaslaska.com.pl
– Wiadomości Rudzkie

Zapraszamy na Europejskie Dni Dziedzictwa 2016

Od dziesięciu lat stowarzyszenie Genius Loci – Duch Miejsca z partnerami przygotowuje imprezy historyczne, mające promować śląskie dziedzictwo. Znamy już program tegorocznej edycji Europejskich Dni Dziedzictwa, które tradycyjnie odbędą się we wrześniu…

Program imprez przygotowany przez Genius Loci
Program wszystkich imprez w województwie śląskim

IV edycja imprezy „In Memoriam Castri”

Już po raz IV przeniesiemy się w czasie do późnego średniowiecza, aby poznać przeszłość najstarszego zabytku Rudy Śląskiej – średniowiecznego gródka w Kochłowicach. Z pewnością atrakcji nie zabraknie. Wstęp na imprezę jest wolny. Dołącz do nas!

Termin: 27-28 sierpnia (sobota-niedziela), godz. 10-18
Miejsce: Ruda Śląska – Bykowina, tereny zielone przy ul. Górnośląskiej

W programie:
– pokazy średniowiecznego rzemiosła (m.in. kowal, garncarz, tkacz, odlewnik)
– warsztaty łucznicze
– pokazy musztry i potyczki rycerskie
– zwiedzanie gródka z przewodnikiem
– zabawy dla najmłodszych w duchu średniowiecza

Organizator: Stowarzyszenie Genius Loci – Duch Miejsca
Partnerzy:
– Miasto Ruda Śląska
– Miejskie Centrum Kultury
– Narodowe Centrum Kultury
– Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Ruda Śląska
Bractwo Chorągiew Rycerstwa Ziemi Śląskiej
– Stowarzyszenia Przyjaciół Zamku w Chudowie „Castellum”
– Stowarzyszenie Moje Kochłowice
– Tesco Pomagamy

Patronat medialny:
– Portal RudaSlaska.com.pl
– Telewizja Sfera TV

Garncarz zawita na gródek…

Na miejscu dawnego kochłowickiego gródka podczas prac archeologicznych znaleziono sporo kawałków naczyń ceramicznych. Ceramika była w okresie średniowiecza podstawowym elementem wyposażenia domostw i grodów. Dlatego też działalność rzemieślników zajmujących się garncarstwem była dość rozpowszechniona.

 Na obecnych ziemiach polskich naczynia gliniane pojawiły się około 5400 lat p.n.e. Głównym surowcem była glina, stosowano także piasek lub tłuczeń, które wzmacniały ich konstrukcję. Naczynia lepiono ręcznie. Bez użycia specjalistycznych narzędzi wypalano je w ognisku. Z chwilą przybycia ok 300 r p.n.e. na ziemie polskie ludności celtyckiej, pojawiło się prymitywne koło garncarskie, obsługiwane przez dwie osoby: jedna wprawiała je w ruch, gdy druga formowała naczynie. Plemiona słowiańskie zaczęły używać wolnoobrotowego koła garncarskiego w VII w. Początkowo służyło ono jedynie do obróbki ulepionego wcześniej ręcznie prostego naczynia o nieskomplikowanej ornamentyce. Z czasem garncarze doskonalili technologię wytwarzania swych produktów. Pojawiły się dwukomorowe piece do wypalania naczyń.

W średniowieczu garncarze, oprócz wyrobu naczyń ceramicznych, zajmowali się również wypalaniem kafli i stawianiem pieców, czym później trudzili się zdunowie. Jednak jeszcze w XVIII w. wyrabiano na kole garncarskim kafle garnkowe i miskowe. Kominki i piece kaflowe stawały się podstawowym wyposażeniem domu. Stąd garncarze lub zdunowie byli coraz liczniejsi i zakładali własne cechy.

Wraz z pojawieniem się w miastach cechów rzemieślniczych, sprzedaż wyrobów wiązała się z nawiązywaniem licznych kontaktów. Dzięki temu pojawiło się na ziemiach polskich napędzane nogą dwutarczowe koło garncarskie, umożliwiające toczenie naczynia z jednego kawałka gliny.

Garnek gliniany to sporo pracy… Pierwszym krokiem w wytwarzaniu wyrobu ceramicznego jest przygotowanie materiału. Materiałem tym jest glina, ale musi zostać odpowiednio przygotowana. Powinna być jednorodna, bez grudek i zanieczyszczeń. Warto pozyskać ją jesienią, aby w zimie mogła dobrze przemarznąć. Glinę polewa się obficie wodą, aby się „zlasowała” następnie jej porcję ubija się młotem w „słup” do dalszego przerobu. Ze słupa sierpem lub specjalnym strugiem odcina się „strużyny”. Strużyny zwija się w „pecyny”, suszy i mieli. Czynności te powtarza się po kilka razy, aby uzyskać jednolity materiał dobrej jakości.

Warsztatem dla garncarza jest ława i koło garncarskie. Koło garncarskie to dwie tarcze umieszczone na wspólnej, pionowej osi. Garncarz, siedząc na ławie, nogami popycha dolną, większą tarczę, wprawiając koło garncarskie w ruch obrotowy. Na ławie, czyli niewielkim stoliku, leży zapas gliny, naczynie z wodą do maczania rąk, naczynia z farbami, pędzel, szyniec do wygładzania i ozdabiania oraz drut do odcinania gotowego naczynia.

Przed rozpoczęciem formowania porcję gliny „wygniata się” z wodą na ławie (podobnie jak ciasto) i formuje w wałek. Z wałka garncarz odcina kawałek zwany „klusem”, wielkością odpowiedni do formowanego naczynia i przykleja go do górnej tarczy koła garncarskiego. Następnie, cały czas obracając kołem, zwilżonymi w wodzie rękami najpierw wydłuża i zaokrągla bryłę gliny, po czym kciukami wygniata w środku otwór i formuje dno naczynia. Operując jedną ręką wewnątrz, a drugą na zewnątrz garncarz „wyciąga” ścianki naczynia w kształcie walca. Kolejny etap to modelowanie: wykonanie „wrębu” (górnej krawędzi) oraz „brzuśca”. Uformowane naczynie wygładza się szyńcem i ewentualnie ozdabia rytem. Inną metodą zdobienia jest odciskanie wzorów stempelkami lub karbowanym wałeczkiem. Pracę kończy odcięcie gotowego naczynia drutem. Na koniec garncarz odkłada naczynie do powolnego schnięcia, które trwa do dwóch tygodni.

Kolejny etap to wypalenie naczynia w piecu. Wcześniej naczynia można pokryć kolorową glazurą (szkliwem). Dawniej szkliwo wyrabiano z metalicznego ołowiu, prażąc je w żeliwnym garnku aż do utlenienia. Taki tlenek mielono w żarnach, następnie mieszano z piaskiem i wodą, i taka zawiesina (ewentualnie zabarwioną tlenkiem miedzi, żelaza lub manganu) polewano ścianki naczyń. Wypalone naczynie miało kolor zielony lub brązowy w różnych odcieniach, zaś po dodaniu związków antymonu żółty, a kobaltu – niebieski.

Wypalanie naczynia odbywało się przez kilkanaście godzin w temperaturze około 1000°C. Wypalenie garnków w tradycyjnym piecu trwało kilkanaście godzin, po czym piec stygł przez 24 godziny. Dopiero wtedy można było wyjąć z niego naczynia.

 Jeśli dowiedzieć się, jakie wyroby ceramiczne znaleziono na miejscu dawnego gródka oraz spróbować swoich sił przy kole garncarskim odwiedź nas 27 i 28 sierpnia na imprezie „In Memoriam Castri”.

Opracował: Adam Łatacha

Źródła: http://www.dawnezawody.waw.pl/index.php/kilka-slow-o-garncarstwie https://pl.wikipedia.org/wiki/Garncarstwo